تبلیغات
قصه گویی شاهنامه فردوسی (دستان118) - مطالب ابر واژه

مشخصات مقاله
عنوان نشریه:   سبك شناسی نظم و نثر فارسی (بهار ادب) :   پاییز 1392 , دوره  6 , شماره  3 (پی در پی 21) ; از صفحه 453 تا صفحه 474 .
 
عنوان مقاله:  ظرایف پیوندهای معنایی در شاهنامه
 
نویسندگان:  موسوی سیدكاظم, مددی غلامحسین, زارعی فخری*
 
 * دانشگاه شهرکرد
 
چکیده:

شاهنامه فردوسی مهمترین اثری است که سبب حفظ فرهنگ و زبان این مرز و بوم شده است. از دیدگاه فرهنگ میتوان ادعا نمود که فردوسی فرهنگ ایران پیش از اسلام را به فرهنگ پس از اسلام پیوند داده. استفاده از واژه ها، تعبیرات و ترکیبات فارسی، واژه سازی و چگونگی کاربرد نشانه برای جهت بخشی به معنای مورد نظر، هدف دیگری است که فردوسی در حوزه زبانی سعی خود را برآن متوجه کرده. فردوسی نه تنها در حفظ زبان فارسی کوشیده بلکه در کاربرد واژه ها نوعی کارکرد روان شناسانه قائل است. از این رو در انتخاب واژه بار معنایی کلمات را در نظر دارد و بگونه ای واژه ها را در محور همنشینی قرار میدهد که جانشین سازی واژه های دیگر بنظر نامناسب می آید. از سوی دیگر در کاربرد نشانه ها و واژه ها نه تنها به ساختار ظاهری و جنبه های معنایی بلکه به ساخت آوایی آنها نیز توجه دارد. در این مقاله به پیوند واژه با معنا که در پیرفتها و پیامدهای داستانهای شاهنامه دیده میشود، پرداخته میشود. همچنین به تاثیرگذاری واژه ها بر یکدیگر و چگونگی بهره گیری از آنها برای رسیدن به یک نظام معنایی که هدف اصلی زبان است، اشاره میشود.
 
كلید واژه: فردوسی، زبان، واژه، معنا


برای دانلود متن کامل مقاله کلیک کنید

برچسب ها: فردوسی ، زبان ، واژه ، معنا ،

دنبالک ها: اینستاگرام ، آپارات ، کانال تلگرام ،

شنبه 22 آبان 1395

دانلود مقاله: نام دژی در شاهنامه

   نوشته شده توسط: گروه فرهنگی دستان 118    نوع مطلب :مقالات ،

عنوان مقاله:  نام دژی در شاهنامه
 
نویسندگان:  زرشناس زهره*
 
 * پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
 
چکیده:

در شاهنامه، آن جا که سخن از پادشاهی هرمزد، پسر و ولیعهد نوشیروان، به میان است، پس از پیروزی بهرام چوبینه بر ساوه شاه، هنگامی که هرمزد وی را به رزم پرموده، پسر ساوه شاه، گسیل می دارد، از دژی متعلق به پرموده نام برده می شود که وی گنج خویش را در آن می نهد و، پس از شکست یافتن از بهرام چوبینه، در آن تحصن می جوید:

دژی داشت پرموده آوازه نام                  کزین دژ بدی ایمن و شادکام

نهاد آنچه بودش بدو در درم                   ز دینار و از گوهر و بیش و کم

(شاهنامه، چاپ ژول مول، ج 6، ص 316، بیت 1043؛ چاپ بروخیم، ج 7-8، ص 2624، بیت 1036؛ چاپ کلکته، ج 4، ص 1830، با ضبط «کزان» به جای «کزین»).

در دنباله داستان، بهرام چوبینه هنگامی که بر پرموده خشم می گیرد، فرمان می دهد:

هم اکنون از ایدر به دژ بر روید      بکوشید و با باد همبر شوید

به دژ در ببینید تا خواسته              چه مایه بود گنج آراسته

... زهنگام ارجاسب و افراسیاب     زدینار و گوهر که خیزد ز آب

... همه گنج ها اندر آوازه بود        کجا نام او در جهان تازه بود

(شاهنامه، چاپ ژول مول، ج 6، ص 326، ابیات 1284-1291؛ چاپ بروخیم، ج 7-8، ص 2637-2638، ابیات 1274-1281؛ چاپ کلکته، ج 4، ص 1840 با ضبط »همه گنج ها در دژ آوازه بود».)

و پس از آمدن خاقان به نزدیک هرمزد شاه،

از آوازه صد گنج شد ساخته                           دل شاه از آن کار پرداخته

(شاهنامه، چاپ ژول مول، ج 6، ص 328، بیت 1332؛ چاپ بروخیم، ج 7-8، ص 2640، بیت 1322).

مشاهده می شود که از دژ پرموده در شاهنامه چاپ ژول مول و شاهنامه چاپ بروخیم، که تقریبا مطابق با چاپ ژول مول است سه بار و در شاهنامه چاپ کلکته دو بار با نام آوازه یاد شده است. در لغت نامه دهخدا و فرهنگ ولف (Wolff 1965)، آوازه نام دژی در ترکستان شمرده شده است...
 
كلید واژه:  شاهنامه، فردوسی، دژ، واژه


برای دانلود متن کامل مقاله کلیک کنید

برچسب ها: شاهنامه ، فردوسی ، دژ ، واژه ،

دنبالک ها: آپارات ، کانال تلگرام ،